Leeswijzer

De 1e tussenrapportage 2026 geeft inzicht in de voortgang van de uitvoering van het beleid en de activiteiten in 2026, en in de afwijkingen ten opzichte van de vastgestelde begroting.

Volgens de Financiële verordening 2024 worden afwijkingen gerapporteerd wanneer deze betrekking hebben op:

• Beoogde beleidsdoelen en activiteiten;
• Exploitatiebudgetten, investeringskredieten en grondexploitaties;
• Afwijkingen groter dan € 100.000 per taakveld per programma (zowel baten als lasten);
• Afwijkingen op investeringskredieten van minimaal 5% en ten minste € 50.000.

Wijzigingen met een kleiner financieel effect worden gebundeld en als één mutatie gepresenteerd onder de noemer "Overige kleine wijzigingen", met vermelding van het betreffende taakveld.

De opbouw van deze tussenrapportage volgt de programma-indeling van de begroting. In de rest van deze leeswijzer wordt aangegeven hoe de tussenrapportage is opgebouwd en hoe financiële wijzigingen zijn verwerkt.

Proces en gevraagd besluit
In dit onderdeel wordt beschreven hoe de tussenrapportage tot stand is gekomen en welke zaken naast de programmadoelen en de autonome wijzigingen daarbij een rol spelen. Achtereenvolgens komen aan bod:

• Nieuwe ontwikkelingen;
• FInancieel-technische wijzigingen in de begroting;
• De actualisatie van openstaande kredieten.

Dit onderdeel sluit af met het concept-raadsbesluit waarmee de tussenrapportage ter vaststelling wordt aangeboden aan de Raad.

Programma's
Per programma worden twee onderdelen behandeld:

1. Doelen;
2. Financieel overzicht

Bij de doelen worden de afwijkingen op de beleidsdoelen en activiteiten gepresenteerd. De voortgang van de beleidsdoelen en activiteiten wordt weergegeven met het stoplichtenmodel:

• Groen: uitvoering verloopt volgens plan;
• Oranje: uitvoering wijkt af, maar doelen worden (aangepast) gerealiseerd;
• Rood: doelen worden naar verwachting niet gerealiseerd.

De kleuren geven alleen de voortgang van beleid en uitvoering weer, niet de financiële afwijkingen.

In deze eerste tussenrapportage wordt voor alle activiteiten aangegeven:

• Wat is bereikt, of
• Waarom wordt afgeweken van de planning.

In de tweede tussenrapportage wordt alleen nog gerapporteerd over activiteiten met verwachte afwijkingen.

Financieel overzicht
In het financieel overzicht worden afwijkingen in de uitvoering van de begroting toegelicht. Hierbij wordt onderscheid gemaakt in vier typen wijzigingen:

a. Administratieve wijzigingen
Dit zijn verschuivingen binnen budgetten zonder effect op het totaal van baten en lasten binnen een programma. Het gaat bijvoorbeeld om:

• Herschikkingen tussen kostensoorten;
• Interne verdeling van budgetten;
• Verschuivingen tussen budgethouders.

Omdat deze wijzigingen geen effect hebben op het resultaat, worden ze niet afzonderlijk toegelicht. Verschuivingen tussen programma's zonder effect op het totaalresultaat worden opgenomen onder financieel-technische wijzigingen.

b. Financieel technische wijzigingen
Dit betreft de volgende wijzigingen:

• Verschuivingen tussen programma's  waarbij het resultaat van de begroting als geheel niet wijzigt (bijvoorbeeld door verwerking van prijsstijgingen);
• Hogere baten en lasten door bijdragen van derden, zoals rijks- en provinciale regelingen.

Per programma wordt vooraf aangegeven welke financieel technische wijzigingen zijn doorgevoerd.

c. Autonome ontwikkelingen
Dit betreft ontwikkelingen waarop geen inhoudelijke beleidsinvloed meer mogelijk is. De financiële effecten zijn onontkoombaar en daarmee noodzakelijk om te verwerken.

Om te bepalen of sprake is van een autonome ontwikkeling, worden de volgende drie criteria gehanteerd:

1. Effecten die voortvloeien uit de analyse van de jaarrekening 2025. Het betreft hierbij afwijkingen met een structureel karakter, die zich ook in de komende jaren blijven voordoen.
2. Door de gemeenteraad genomen besluiten waarin de financiële afwijking is vastgelegd. Voor de 1e tussenrapportage geldt 31 maart als peildatum.
3. Nieuwe ontwikkelingen in 2026 die voor de gemeente niet beïnvloedbaar zijn.

De autonome ontwikkelingen worden per programma toegelicht. Indien sprake is van een eerder genomen raadsbesluit, wordt volstaan met een korte verwijzing naar het betreffende raadsbesluit en onderwerp.

d. De inzet van reserves
In deze categorie wordt de mutatie op de reserves die verbonden is aan de autonome ontwikkelingen. Een nadere toelichting op deze wijziging blijft hier achterwege, aangezien deze reeds is opgenomen bij het onderdeel autonome ontwikkelingen.

In het onderdeel Overzicht reserves wordt het begrote verloop van de reserves in 2026 gepresenteerd, inclusief de mutaties die met deze tussenrapportage zijn verwerkt.

In het onderdeel recapitulatie wordt het totale overzicht gegeven van alle wijzigingen in de exploitatie van 2026 ten opzichte van de primitieve begroting, inclusief eerste begrotingswijzigingen en doorschuivingen vanuit de decembernota.

In de bijlage is het onderdeel meerjarig effect mutaties 1e tussenrapportage opgenomen. Dit overzicht geeft per programma inzicht in de aanpassingen die worden verwerkt in de begroting 2027 en in de meerjarenraming voor de jaren 2028-2030.